पिंपळविहीर (जिल्हा अमरावती): आमचे गाव, ओळख आणि संस्कृती
गावाची ओळख: एक आदर्श गावाची गोष्ट
पिंपळविहीर हे केवळ एक गाव नाही, तर संपूर्ण विदर्भ आणि महाराष्ट्रासाठी एक प्रेरणास्थान आणि आदर्श आहे. गावाची मूळ ओळख ही शांत, हिरवळीने नटलेली आणि सामूहिक जीवन जगणारी आहे. आज जगभरात ओळखल्या जाणाऱ्या या गावाची मूळ प्रेरणा आहे – “सर्वांसाठी पाणी, सर्वांसाठी आरोग्य.”
संस्कृती आणि सामूहिक जीवन
१. जलसंस्कृती: या गावाच्या संस्कृतीचा पाया आहे जलसंरक्षण. गावकऱ्यांनी मिळून जुन्या तलावांची पुनर्बांधणी केली, नाले खोदले, पाझर तलाव बांधले आणि भूगर्भातील पाणी पातळी वाढवली.
२. स्त्री-सक्षमीकरणाची संस्कृती: गावातील महिला केवळ घरापुरती मर्यादित नाहीत. त्यांनी ‘स्वयंसहाय्य गट’च्या माध्यमातून गावाच्या आर्थिक आणि सामाजिक विकासाला चालना दिली आहे.
३. सामूहिक उत्सव आणि सण: गणेशोत्सव, होळी, दिवाळी, दसरा इत्यादी सण गावातील एकतेचे प्रतीक आहेत. सर्व सण सामूहिकरित्या साजरे केले जातात.
४. श्रमदानाची संस्कृती: गावातील कोणतेही सामूहिक काम – रस्ता बांधकाम असो की शाळेची दुरुस्ती – हे श्रमदानाच्या तत्त्वावर केले जाते.
५. कला आणि क्राफ्ट: विदर्भाची समृद्ध लोककला येथे पाहायला मिळते. भक्तीगीते, लावण्या, आणि सणांसाठी पारंपरिक शृंगार हा सांस्कृतिक वारसा जिवंत ठेवतो.
६. आरोग्य आणि स्वच्छतेची संस्कृती: गावाने स्वच्छता आणि आरोग्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. सार्वजनिक आरोग्य तपासणी आणि स्वच्छता ही रोजच्या जीवनाचा भाग बनली आहे.
पिंपळविहीरची ओळख ‘आदर्श गाव’ म्हणून आहे, तर संस्कृती ही कठोर परिश्रम, ग्रामीण बुद्धिमत्ता आणि एकता यावर आधारित आहे. हे गाव सिद्ध करते की, संस्कृतीमध्ये पर्यावरणासाठी प्रेम, स्त्रियांसाठी आदर आणि समाजासाठी समर्पण असेल तर खरी प्रगती शक्य आहे.